پرسش و پاسخ سلامت

در بیشتر موارد (مثل هاشیموتو) نیاز به مصرف مادام‌العمر لووتیروکسین است. اما با مصرف صحیح دارو، فرد می‌تواند زندگی کاملاً طبیعی و بدون علامت داشته باشد.

در عمده مواردی که دارو به‌صورت منظم مصرف می‌شود و تیروئید کنترل است، دلیل باقی‌ماندن علائم، مشکل دیگری غیر از تیروئید است. البته ممکن است دوز دارو کافی نباشد یا جذب آن مختل شده باشد.

آزمایش خون عملکرد تیروئید را نشان می‌دهد و برای تأیید طبیعی بودن ساختار تیروئید، نیاز به معاینه تیروئید است.

چون نرمال بودن آزمایش، نتیجه مصرف دارو است؛ نه نشانه بهبود بیماری. در بیشتر موارد (مثل هاشیموتو) تیروئید توان تولید کافی هورمون را ندارد و قطع دارو باعث بالا رفتن مجدد TSH و بازگشت علائم می‌شود.

این وضعیت «کم‌کاری تحت‌بالینی» نام دارد. اگر TSH زیر ۱۰ باشد و علائم خاصی نداشته باشید، معمولاً فقط پایش دوره‌ای توصیه می‌شود؛ ولی اگر TSH بالای ۱۰ یا در شرایط خاص باشد، درمان آغاز می‌گردد.

تعریق زیاد، لرزش دست، تپش قلب، کاهش وزن با وجود اشتهای خوب، اضطراب و بی‌خوابی. در بیماری گریوز ممکن است چشم‌ها نیز بیرون‌زده به نظر برسند.

بیشتر گره‌ها خوش‌خیم و بی‌خطرند (کمتر از ۵ تا ۱۰ درصد سرطانی می‌شوند). اگر گره بزرگ باشد یا ظاهر سونوگرافی مشکوک داشته باشد، نمونه‌گیری تیروئید لازم است.

اکثر گره‌ها هیچ علامتی ندارند و تصادفی کشف می‌شوند. گره‌های بزرگ می‌توانند باعث تورم قابل مشاهده در گردن، مشکل در بلع یا تنفس و تغییر صدا شوند.

معاینه و در صورت نیاز سونوگرافی تیروئید و برخی از ندول‌های تیروئید نیاز به نمونه‌برداری با سوزن نازک (FNA) دارند. آزمایش‌های دیگر مثل تیروگلوبولین برای تشخیص گره ارزشی ندارند.

گره‌های خوش‌خیم کوچک فقط نیاز به پایش دوره‌ای اندازه و آزمایش هورمونی برای بررسی نیاز به درمان دارویی دارند. گره‌های بزرگ، علامت‌دار یا سرطانی با درمان‌هایی نظیر جراحی یا ید رادیواکتیو درمان می‌شوند.

کم‌کاری تیروئید ممکن است کمی اضافه وزن ایجاد کند، اما باعث چاقی نمی‌شود. علت اصلی چاقی معمولاً عوامل دیگری مثل تغذیه، کم‌تحرکی، مقاومت به انسولین، ژنتیک یا داروهای دیگر است. با درمان تیروئید ممکن است کمی از اضافه وزن جبران شود ولی به‌خودی‌خود باعث لاغری نمی‌شود.

عامل ژنتیکی نقش دارد اما قطعی نیست. بیشتر افراد مبتلا، سابقه خانوادگی ندارند و ممکن است یک محرک ویروسی یا محیطی باعث حمله سیستم ایمنی به پانکراس شود.

چهار علامت کلاسیک (4T) شامل تشنگی شدید (Thirst)، تکرر ادرار (Toilet)، کاهش وزن (Thinner) و خستگی مفرط (Tired) است.

DKA یک اورژانس پزشکی است که علاوه بر قند خون بالا، به دلیل تولید کتون و اسیدوز، با تنفس سریع و عمیق، بوی استون (میوه‌ای) در نفس، درد شکم و تهوع بروز می‌کند و نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد.

خیر، در حال حاضر درمان قطعی ندارد. اما با تزریق انسولین روزانه، پایش مداوم قند خون و رعایت سبک زندگی، فرد می‌تواند زندگی کاملاً طبیعی و سالمی داشته باشد.

خیر، وزن بالا یک عامل خطر مهم است اما تنها عامل نیست. ژنتیک، افزایش سن، سابقه دیابت بارداری، کم‌تحرکی، مصرف برخی داروها و موارد دیگر نیز در بروز آن نقش دارند.

در نوع ۱ بدن انسولین تولید نمی‌کند، اما در نوع ۲ در بیشتر موارد سطح انسولین بالاست و بدن به انسولین مقاوم شده است.

در برخی افراد، مخصوصاً در مراحل اولیه، با کاهش وزن قابل توجه (۵ تا ۱۵ درصد وزن بدن) و تغییرات شدید سبک زندگی، قند خون می‌تواند به محدوده نرمال برگردد.

بله، متأسفانه در دهه‌های اخیر تشخیص دیابت نوع ۲ در کودکان و نوجوانان افزایش یافته است. این موضوع اهمیت ایجاد عادات سالم از سنین پایین را نشان می‌دهد.

چون علائم آن در سال‌های اولیه بسیار خفیف است یا اصلاً وجود ندارد. بسیاری از افراد تا زمانی که دچار عوارض دیابت مانند اختلال بینایی یا مشکل قلبی نشوند، از بیماری خود بی‌خبر می‌مانند.

انسولین یک ابزار مؤثر برای کنترل قند است و شروع انسولین به معنای رسیدن به خط پایان نیست. وقتی قند خون خیلی بالاست، یا با وجود مصرف داروهای خوراکی، رعایت رژیم غذایی و اصلاح سبک زندگی، قند خون کنترل نشود، انسولین شروع می‌شود.

در دیابت نوع ۱ بله. در دیابت نوع ۲، در صورت تغییر سبک زندگی و کنترل مناسب قند و پایین بودن نیاز به انسولین برای کنترل قند، می‌توان انسولین را قطع کرد و از داروی خوراکی استفاده کرد.

انسولین Basal (مثل لانتوس) برای کنترل قند در طول شبانه‌روز و بین وعده‌هاست. انسولین Bolus (مثل نوورپید) برای پوشش قند ناشی از وعده‌های غذایی استفاده می‌شود.

در مورد مصرف میوه باید در مقدار و نوع آن دقت کنید. میوه‌های با فیبر بالا مثل سیب و گلابی بهتر هستند، ولی مصرف آب‌میوه طبیعی یا مصنوعی توصیه نمی‌شود. بهترین راه، مشورت با متخصص تغذیه است.

قاعدگی نامنظم یا قطع‌شده، جوش، رویش موهای زائد و مقاومت به انسولین. این سندرم با افزایش خطر دیابت نوع ۲ و بیماری کبد چرب همراه است.

خیر، PCOS یک وضعیت مزمن است. اما علائم آن با تغییر سبک زندگی، کاهش وزن، ورزش، تغذیه مناسب و دارو به‌طور مؤثر کنترل می‌شود.

خیر، PCOS با بارداری یا ازدواج از بین نمی‌رود. ممکن است برخی علائم در دوران بارداری موقتاً کاهش یابد، اما پس از آن بازمی‌گردد.

بله، بسیاری از زنان مبتلا به PCOS باردار می‌شوند. کاهش وزن و داروهای تحریک تخمک‌گذاری شانس بارداری را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

حتی کاهش ۵ تا ۱۰ درصدی وزن می‌تواند تخمک‌گذاری را بهبود بخشد، قاعدگی را منظم‌تر کند و حساسیت به انسولین را افزایش دهد.

قاعدگی‌های نامنظم یا قطع‌شده، جوش‌های شدید و مقاوم به درمان، رویش موهای زائد در صورت و بدن و ناباروری از علائم کلیدی هستند.

معمولاً هیچ علامت بارزی ندارد و اغلب در آزمایش خون تصادفی کشف می‌شود. به همین دلیل به آن «قاتل خاموش» هم می‌گویند و غربالگری دوره‌ای بسیار مهم است.

کاهش مصرف چربی‌های اشباع و ترانس، افزایش فیبر، ورزش منظم و کاهش وزن کمک‌کننده هستند و لازم است جهت بررسی نیاز به درمان دارویی براساس فاکتورهای خطر، با پزشک مشورت کنید.

مصرف کافی کلسیم و ویتامین D، انجام ورزش‌های تحمل‌کننده وزن مثل پیاده‌روی و پرهیز از سیگار و الکل. در صورت نیاز، پزشک درمان دارویی تجویز می‌کند.

اغلب بی‌علامت است و در آزمایشات تصادفی کشف می‌شود. در موارد شدید می‌تواند باعث سنگ کلیه، پوکی استخوان، یبوست و افسردگی شود.

ضعف شدید، خستگی مزمن، کاهش وزن، افت فشار خون، تیرگی پوست، مخصوصاً در چین‌ها و مفاصل، و تمایل به نمک. تشخیص نیازمند بررسی‌های پزشکی و آزمایش‌های مرتبط از جمله کورتیزول صبحگاهی است.

چاقی مرکزی (شکم و تنه) با دست و پای لاغر، صورت گرد و برافروخته، رگه‌های بنفش روی شکم، کبودی آسان و ضعف عضلانی. شایع‌ترین علت، مصرف طولانی‌مدت کورتیکواستروئید است.